Bestuurder of toezichthouder ?
Nicole van Venrooij
ma 5 augustus 2019

Bestuurder of toezichthouder ?

Stel, je rijdt in een zelfrijdende auto. Ben je dan bestuurder of niet? Daarover kun je van mening verschillen. Sommigen zullen zeggen dat je geen bestuurder bent, omdat je alleen toezicht hoeft te houden. Anderen zullen van mening zijn dat je altijd ook zelf actief moet blijven opletten, ook als jouw auto zelf rijdt.

Hoe zit dat juridisch eigenlijk? In de wet wordt onderscheid gemaakt tussen feitelijk en juridisch bestuurder. Wat met feitelijk bestuurder wordt bedoeld, spreekt natuurlijk voor zich: dat is degene die de auto bestuurt. Met juridisch bestuurder bedoelt de wetgever bijvoorbeeld een rij-instructeur; die is wel verantwoordelijk als zijn leerling rijdt, maar is op dat moment niet zelf bestuurder. Toen deze wet gemaakt werd waren er nog geen zelfrijdende auto's in het verkeer, dus de wetgever zal destijds nog niet hebben nagedacht over de vraag of je wel of geen bestuurder bent in een zelfrijdende auto.

De volledig zelfrijdende auto is wel van zeer nabije toekomst. De komende jaren zal de auto in hoog tempo slimmer en zelfstandiger worden en uiteindelijk (deels) autonoom aan het verkeer kunnen deelnemen. Is de bestuurder dan slechts toezichthouder?

Gelukkig heeft het Gerechtshof op 31 juli 2019 enige duidelijkheid op dit punt verstrekt. Het Hof moest oordelen over de vraag of een bestuurder van een zelfrijdende auto al dan niet terecht was bekeurd vanwege het vasthouden van een mobiele telefoon achter het stuur. We weten inmiddels allemaal wel dat dat verboden is. Maar is het ook verboden voor de bestuurder van een zelfrijdende auto? Want, is hij wel bestuurder? Ja, aldus het Hof. Met het bedienen van de autopilot is de automobilist gewoon een feitelijk bestuurder en mag hij dus geen mobiele telefoon vast houden.

En dat is wat ons betreft een terecht oordeel, gezien vanuit het oogpunt van veiligheid. Ook in een zelfrijdende auto moet je blijven opletten voor de veiligheid van jezelf en anderen. De bestuurders kunnen daar, ook in de toekomst, dus nog steeds op worden aangesproken.

bestuurder, toezichthouder, verkeer, zelfrijdende auto's